Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Cento

(Przekierowano z Remiks literacki)

Cento to technika poetycka, w której autor tworzy nowy wiersz, składając go z fragmentów innych wierszy. Na gruncie klasycznym, gdzie wyraźna była regularna budowa wersu z częstym podziałem średniówkowym, dozwolone było zapożyczanie i swobodne komponowanie w swoim utworze dowolnych półwersów oryginału. Tak zapożyczane fragmenty można było nieznacznie przerabiać, dokładając drobne słowa takie jak przyimki czy spójniki oraz dostosowując do swoich potrzeb formy gramatyczne. Forma centonu powstała w III lub IV wieku. Współcześnie przeżywa swoją drugą młodość pod nazwą remiksu literackiego, w którym z natury współczesnej twórczości poetyckiej miesza się fragmenty wierszy wolnych. W związku z tym ograniczenie do półwersów przestało mieć sens. Dlatego w tych nowszych próbach za jednostkę zapożyczenia przyjmuje się frazę.

Te ograniczenia w wielkości zapożyczenia do frazy czy półwersu wynikają z faktu, że dopuszczenie pełnej dowolności doprowadziłoby natychmiast do sytuacji, w której w zasadzie każdy nowo tworzony wiersz moglibyśmy uznać za centon - w końcu (prawie) każdy wyraz gdzieś już w jakimś utworze został użyty i jego wystąpienie w nowym utworze można uznać za cytat właśnie stamtąd.

Oczywiście można byłoby tutaj przyjąć, że to wola autora decyduje o tym, że utwór jest centonem, mimo iż cytuje wyłącznie pojedyncze wyrazy. Jednak warto zwrócić uwagę, że nawet przy podanej liście źródeł zabawa w odgadywanie, skąd pochodzi dany element ma ograniczony sens przy takiej kompozycji, bo wskazanie źródła może być wysoce niejednoznaczne.

Przykłady


Dziwne są czyny, dziwne sprawy -
Póki duch we mnie będzie przebywał,
Prowadź mnie i opatruj.

Jestem jako puchacz
(Obrońca wieczny ludzi utrapionych);
Ku mnie wszyscy się podajcie, kiedy na mię wszystki zbroje,
Serce mi kwitnie, niewymacanym ponikiem[1] żenie[2]
Nad zdroje żywej wody obfite.

Nieznośnymi plagami wszystka sobą[3] ziemia trwoży -
W przepaści ciemnej dymy czarnemi
Zatajone plugastwa
Mnie serce trapią:
Ich nadzieja.

Trwoga serce me zdjęła, zdrowia nie masz w mym ciele,
Skurczyłem się nieborak,
Więdnę jako skóra w dymie.
Skoro duch wynidzie z ciała, ziemia ziemię będzie brała.


  1. ^ strumieniem
  2. ^ gna
  3. ^ się

Powyższy utwór jest przykładem centonu napisanego na podstawie Psałterza Dawidów Jana Kochanowskiego.


Zobacz też

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Cento"

Ostatnio zmieniane o 05:05, 8 kwietnia 2013


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne