Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Pieśń masowa

Prawzorem gatunku jest Międzynarodówka (1871 r.). Do niej odwoływali się twórcy pieśni masowych w ZSRR w latach 20. XX wieku. Poszukiwano formy łatwej w odbiorze, dobrze przyswajalnej, popularnej. Antywzorem były nie tylko wszelkie gatunki wysokie przeznaczone dla wąskiego kręgu odbiorców, ale także folklor i szlagier.

W latach 30. ukształtowała się klasyczna forma pieśni masowej: zwrotki, w których pojawia się liryzm, konkret, forma pierwszoosobowa, refren, który jest jednobrzmiącym, bezosobowym głosem mas i który poziomem abstrakcji zbliża się do politycznych sloganów.

Do wzrostu popularności pieśni masowej przyczyna się rozwój kina. Radzieckie komedie muzyczne upowszechniają takie pieśni, jak "Marsz wesołych dzieci" (z filmu Świat się śmieje), czy "Pieśń o Ojczyźnie" (z filmu Cyrk).

Cechą pieśni masowej jest hiperbolizacja, gdzie opisywane zdarzenia mają wymiary kosmiczne połączona ze stylistyką aforyzmu. Częstym motywem jest ruch (czy to marsz, czy jazda tramwajem).

Pieśń masowa funkcjonuje także, jako gatunek literacki. Powstaje sporo tekstów, do których nigdy nie skomponowano melodii.

W Polsce, jako pierwszy,w latach 30. gatunek ten uprawiał Władysław Broniewski (m.in. "Śpiew robotników"). W latach socrealizmu organizowano ogólnokrajowe konkursy na pieśń masową, w których brali udział wszyscy ówcześni uznani twórcy. Podczas dyskusji w latach 50. ustalono, iż pieśń masowa jest z natury synkretyczna, jej główną funkcją jest mobilizowanie społeczeństwa oraz powszechność. I tu, mimo sztywnych kanonów, istnieje jednak pewna różnorodność. Obok patetyczno-pompatycznych pieśni pojawiają się formy lżejsze, jak Na prawo most, na lewo most H. Kołaczkowskiej.

Pierwociny:


Марш Буденного

Мы - красные кавалеристы,
И про нас
Былинники речистые
Ведут рассказ -
О том,как в ночи ясные,
О том, как в дни ненастные
Мы смело и гордо в бой идём!

Припев:
Веди, Будённый, нас смелее в бой!
Пусть гром гремит
Пускай пожар кругом,пожар кругом.
Мы беззаветные герои все,
И вся-то наша жизнь есть борьба.

Будённый - наш братишка.
С нами весь народ.
Приказ - голов не вешать
И глядеть вперёд.
Ведь с нами Ворошилов,
Первый красный офицер,
Сумеем кровь пролить за СССР!

Припев.

Высоко в небе ясном реет алый стяг,
Летим мы на врага туда, где виден враг.
И в битве упоительной
Лавиною стремительной -
Даёшь Варшаву, дай Берлин -
И врезались мы в Крым!

Припев.

Marsz Budionnego (My krasnyje kawaleristy),
Музыка: бр. Покрасс, cлова: А. Д'Актиль, 1920


Obrzeża:


Катюша

Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой.
Выходила на берег Катюша,
На высокий берег на крутой.

Выходила, песню заводила
Про степного, сизого орла,
Про того, которого любила,
Про того, чьи письма берегла.

Он ты, песня, песенка девичья,
Ты лети за ясным солнцем вслед.
И бойцу на дальнем пограничье
От Катюши передай привет.

Пусть он вспомнит девушку простую,
Пусть услышит, как она поет,
Пусть он землю бережет родную,
А любовь Катюша сбережет.

Расцветали яблони и груши,
Поплыли туманы над рекой.
Выходила на берег Катюша,
На высокий берег на крутой.

Katiusza, muzyka: Matwiej Błanter, słowa: Michaił Isakowski


Klasyka:


Pieśń zjednoczonej Partii

Każdy, kto serce ma nieulękłe,
zdolne do wielkiej ofiary,
wszystko, co w Polsce młode i piękne
idzie pod nasze sztandary.

Partia pogromca faszyzmu
Partia przewodnik mas
do socjalizmu prowadzi nas,
do socjalizmu prowadzi nas.

Leopold Lewin


Cytaty:

Ulubioną przez wszystkie totalitaryzmy formą pacyfikowania kultury była „pieśń masowa”, często w rytmie marsza, najpierw upajająca tłumy rewolucyjnym entuzjazmem, nieco później zagrzewająca do niewolniczej pracy. Pieśń masową jako zadanie dla twórcy wynaleźli bolszewicy, udoskonalili hitlerowcy, upowszechnili stalinowcy.

W Polsce po 1956 r. śpiewano ją na pochodach i akademiach, ale ponieważ Gomułka gustował w „zespołach pieśni i tańca” w rodzaju „Mazowsza” i „Śląska”, stopniowo zniknęła z repertuaru radia i telewizji. Za Gierka unikano przypominania czasów Gomułki, w zamian próbowano wywołać nostalgię za latami Bieruta, a stalinowską pieśń masową chętnie wykonywano w nowych aranżacjach. Jaruzelski, który wielu osobom nasuwał skojarzenia z Pinochetem, przywrócił nie tylko obozy odosobnienia, ale także marsze w telewizji. Mnie – pozwolę sobie na osobiste wspomnienie – pieśń masowa kojarzyła się jednoznacznie: w grudniu 1970 r. na Montelupich budzono więźniów wiązanką takich pieśni, nadawanych z głośnika umieszczonego nad drzwiami celi.

Ryszard Terlecki, pseudonim "Pies"

Jan Pietrzak niezmiennie jęczał i podzwaniał kajdanami na dowód tego, iż komuniści mszczą się na nim za pieśń masową "Żeby Polska była Polską".

(chyba z jakiegoś bloga)

Pod oknem dwaj malarze zaintonowali pierwszą tego dnia pieśń masową. Pieśń była nudna i ze względu na wczesną porę niezbyt głośna.

Kirył Bułyczow, "Dwie krople na szklankę wina"

Jeżeli oglądaliście uważnie telewizję, to Ich Troje wyszło w Opolu, zagrało pieśń masową - było zupełnie zimno.

Lech Janerka

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Pie%C5%9B%C5%84_masowa"

Ostatnio zmieniane o 21:43, 25 kwietnia 2007


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne