Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Niezmiennik kompozycyjny

Wiersz bardzo często składa się z pewnych stałych jednostek kompozycyjnych. Najczęściej są nimi wersy lub strofy. Czasami, zwłaszcza w poematach także jednostki o większej wielkości - części. Naturanym zabiegiem poetyckim zapewniającym swego rodzaju jednolitość kompozycyjną jest wprowadzenie pewnej własności, która pozostaje stała między różnymi cząstkami tego samego poziomu. Tę własność nazywamy niemiennikiem kompozycyjnym. Wśród niezmienników kompozycyjnych możemy wyróżnić dwie główne podklasy:

Niezmiennik bywa często określony w taki sposób, iż określa on warstwę brzmieniową wiersza (stała liczba sylab, układ rymów itp.). Jednak warto zwrócić uwagę, że nie musi to być najważniejsza motywacja twórcy przy obieraniu określonej formy. Każdy niezmiennik stanowi swego rodzaju wyzwanie językowe i stwarza pewne ciśnienie metaforyczne, czyli konieczność używania metafory zamiast wyrażenia wprost, wynikającą z tego, że trzeba się zmieścić w zadanych ramach konstrukcyjnych.

Czasami zdarza się, że same pojęcia niezmiennika wersowego i stroficznego nie wystarczają, aby opisać strukturę kompozycyjną utworu. Tak na przykład dzieje się w przypadku Pana Tadeusza Mickiewicza, gdzie niezmiennik wersowy wystarcza do stwierdzenia, że mamy do czynienia z trzynastozgłoskowcem, ale nie pozwala na wyrażenie faktu, iż mamy do czynienia z rymami parzystymi. Podobnie sytuacja ma się w przypadku Mickiewiczowskiego tłumaczenia Giaura, gdzie niezmiennik wersowy wystarcza do stwierdzenia, że mamy do czynienia z jedenastozgłoskowcem, ale rymów w ten sposób nie da się ująć. Jednak oczywiście wtedy można się uciec do bardziej ogólnego pojęcia i powiedzieć, że niezmiennikiem kompozycyjnym Pana Tadeusza jest wers trzynastozgłoskowy rymowany parzyście, a niezmiennikiem kompozycyjnym Giaura jest wers jedenastozgłoskowy również rymowany parzyście.

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Niezmiennik_kompozycyjny"

Ostatnio zmieniane o 08:47, 4 lutego 2007


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne