Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Kalevalamitta

(Przekierowano z Metrum Kalewali)

304px-Gallen_Kallela_Lemminkainens_Mother.jpg
Matka Lemminkainena Akselego Gallen-Kalleli

Kalevalamitta - metrum Kalewali, fińskiego eposu narodowego. Nazwa ta jest wtórna w tym sensie, że jest ono charakterystyczne nie tylko dla samego eposu, ale występuje we wszelkiego rodzaju fińskich wierszowanych utworach ludowych. Szacuje się, że funkcjonuje ono już od 2000 lat. Od czasu opublikowania Kalewali znalazło też swoje miejsce wśród metrów wykorzystywanych przez poetów fińskich głównego nurtu. Metrum to jest charakterystyczne dla języka fińskiego i bezpośrednio nie daje się łatwo przenieść na grunt języków indoeuropejskich. Oto jego główne zasady:

oraz zasady dodatkowe:

Wersy w tym metrum dodatkowo dzielą się na "normalne" i "przełamane". Charakterystyczną cechą tych ostatnich jest to, że co najmniej jedna akcentowana sylaba stoi na drugiej pozycji stopy trocheja. Około połowa wersów Kalewali jest "przełamana".

Powyższe reguły wynikają w dużej części ze specyfiki języka fińskiego, w którym wyrazy są zwykle długie (zwykle przypadają dwa lub trzy na wers), i częstokroć wieloakcentowe, w związku z czym należy szukać dodatkowych sposobów podkreślania trocheicznego charakteru wersu. W przekładach zwykle utrzymuje się ten trocheiczny charakter,

Dodatkowo forma zastosowana w Kalewali ma charakterystyczny styl kompozycyjny. Stosowana jest dodatkowo aliteracja, paralelizmy i chiazmy. Te dwa ostatnie chwyty retoryczne występują w sąsiadujących ze sobą wersach. Zasadą jest tutaj, że każda wprowadzona informacja, w nasŧępnym wersie jest powtarzana innymi słowami z możliwym doprecyzowaniem lub wzmocnieniem jej charakteru.

Przykład

Oto początkowe wersy Kalewali (1:1-9)[1]

Mieleni minun tekevi,
aivoni ajattelevi
lähteäni laulamahan,
saa'ani sanelemahan,
sukuvirttä suoltamahan,
lajivirttä laulamahan.
Sanat suussani sulavat,
puhe'et putoelevat,
kielelleni kerkiävät.
Ogarnęło mnie pragnienie,
Myśl mi w mózgu zaświtała,
Żeby czas przywołać pieśnią,
Zaklinaniem wyczarować,
Z kłębka wysnuć rytm rodzimy,
Wiersz powtórzyć powierzony.
Słowo spływa mi na usta,
Miarowo zbiegają zdania,
W czas się jawią na języku,

Referencje

  1. ^ Kalewala red. Elias Lönnrot, tłum. Jerzy Litwiniuk, wyd. PIW, Warszawa 1998

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Kalevalamitta"

Ostatnio zmieniane o 20:32, 16 lutego 2013


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne