Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Metonimia

W zasadzie jest to posłużenie się jakimś atrybutem czy funkcją danej rzeczy na jej oznaczenie np. "korona" zamiast "monarchia", "twarz" zamiast "osoba" w "nie widzę żadnych znajomych twarzy".

W tradycyjnej poetyce czy krytyce literackiej, metonimię i metaforę uważano, zawsze za figury retoryczne powiązane ze sobą. Jakkolwiek już Cyceron zastanawiał się jak odróżnić metaforę od metonimii i synekdochy. Dla Cycerona mechanizm powstawania metonimii odzwierciedlał „res consequens”, a więc realne następstwa i powiązania, zaś mechanizm powstawania metafory „similitudo”, czyli stosunki podobieństwa. Ten dychotomiczny podział do opozycji sprowadził w pierwszej połowie XX wieku, Roman Jakobson, urodzony w Rosji językoznawca w swojej pracy Dwa aspekty języka i dwa typy zakłóceń afatycznych. Jakobson wyróżnił dwie odmiany zaburzeń afatycznych:

  1. Afatycy cierpiący na deficyt mechanizmu podstwiania, uciekający się do wyrażeń metonimicznych
  2. Afatycy cierpiący na deficyt mechanizmu łączenia, poruszający się w kręgu metafor.

Jakobson wyróżnił dwa komplementarne mechanizmy językowe i odpowiadające im dwa style literackie. W każdym znaku językowym dają o sobie znać dwie relacje: pierwsza, to relacja kombinacji, służy do tworzenia kontekstu, zaś druga, to relacja selekcji, stwarza możliwość zastąpienia jednego znaku przez drugi. Kombinacja jest odpowiedzialna za tworzenie metafor, natomiast selekcja za tworzenie metonimii.

Mechanizmy tworzenia metonimii mogą polegać między innymi na:

np Ameryka za Stany Zjednoczone.

np. głowa zamiast człowiek, żagiel zamiast żaglówka, dach zamiast dom (dach nad głową), ręka zamiast człowiek (brakowało rąk do pracy)

np. porcelana zamiast serwis z porcelany (stół zastawiony porcelaną), ortalion zamiast kurtka z ortalionu

np. śmierdzi rybą

np. pójść do urn zamiast zagłosować w wyborach, co wiąże się nie tylko z dotarciem do urny

np. .......

np. biali, zamiast ludzi o białej skórze, śmiertelni zamiast ludzie

np. judasz zamiast zdrajca, ksantypa zamiast kłótliwa kobieta"

np. lot jest opóźniony zamiast samolot odleci z opóźnieniem

np. pot zamiast ciężka praca, albo ........

np. czytam Słowackiego

np. zupa stoi na stole, idziemy na kieliszek

np. cała Łódź się dzisiaj bawi, nie zapomnimy World Trade Center, Biały Dom ogłosił

np. skrzypce grały świetnie

np. Bush zmbobardował Irak zamiast żołnierze armii USA zbombardowali Irak"

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Metonimia"

Ostatnio zmieniane o 06:32, 8 kwietnia 2008


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne