Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Język

W artykule Kultura za trzy grosze Grzegorz Jankowicz przypomina słowa André Malraux:

André Malraux powiedział w jednym z wystąpień, że zmiana w kulturze jest możliwa tylko wtedy, gdy poprzedza ją namysł nad językiem, za pomocą którego definiujemy jej istotę i powinności. Jeśli nie odmienimy zawczasu języka, jeśli nie przeprowadzimy pojęciowej rewolucji – powiada francuski pisarz, ale też minister kultury w rządzie de Gaulle’a – nasze reformatorskie starania zakończą się porażką.

I tutaj pojawia się pytanie, czy nasze czasy szykują światu jakąś rewolucję w języku, używanych pojęciach, opisywanych ideach? alx d

Istota języka

Chyba jednak nie sposób zacząć jakiejkolwiek dyskusji o języku bez zmierzenia się z podstawą jego istoty:

Wszelki język jest alfabetem symboli, użytkowanie go zakłada przeszłość, którą dzielą rozmówcy.

Jorge Luis Borges, Alef

Ktoś kiedyś porównał język do mapy, nie pamiętam kto, w każdym razie mapa oddaje rzeczywistość, ale nią nie jest. mat

Pełny Obraz. Przyczynowość.

Och jak mądrze mówi André Malraux :-) Serio - potrząsnę jego wypowiedzią, i nic z niej nie zostanie. Po czym dodam sensowną uwagę, może dwie.

Zaczyna Malraux jak intelektualista: zmiana w kulturze jest możliwa tylko wtedy, gdy poprzedza ją namysł nad językiem, [...] (Szkoda, że dodał "[...]", bo tylko rozdziamdział swoje powiedzonko, jak to czynią filozofowie). Zakończył Malraux jak polityk: Jeśli nie odmienimy zawczasu języka, jeśli nie przeprowadzimy pojęciowej rewolucji, nasze reformatorskie starania zakończą się porażką.

Czym są jednak zmiany kulturalne? Mogą być wynikiem zmian społecznych lub wręcz historycznych (jak na przykład Wojna Światowa), czyli w końcu też społecznych. Mogą być nawet oznaczać terror. Więc na konto tego czy innego działacza lub filozofa nie ma co podbijać sobie przesadnie bębenka. Ich wpływ będzie marginesowy. Dopiero zmiany społeczne powodują zmiany kulturalne, a więc także w języku. Po fakcie można patrzeć w tył, i będzie sie przypisywać zmiany powiedzmy prekursorom, itp. Ale tylko po czasie, patrząc wstecz.

Jest pewien swojego rodzaju wyjątek, tylko w pewnym sensie. Czasem zmiany społeczne są bezpośrednio związane z językiem - język stanowi materię zmian (czyli język nie stanowi ledwo metody porozumiewania). Tak było explicite w przypadku ruchu feministycznego. Odbyła sie walka o wyrugowanie z języka zwrotów uprzedzonych, krzywdzacych kobiety. Podobnie i równolegle odbyła się walka także na terenie języka o usunięcie zwrotów rasistowskich.

Podobna operacja nastąpiła po Drugiej Wojnie w Niemczech Zachodnich, w ramach denazyfikacji.

Podam jeszcze jeden konkretny przykład zmiany języka. Przed Drugą Wojną określenie antysemita było regularnym określeniem politycznym, było częścią oficjalnych poglądów pewnych osób (jakże licznych). Porządni ludzie antysemityzmem i antysemitami brzydzili się, ale tym niemniej wiele wspomnianych osób bez żadnej żenady tak siebie otwarcie klasyfikowało. Po Drugiej Wojnie Światowej antysemici o nazywanie ich po imieniu obrażają się.

Widzimy, że to zmiany historyczne i społeczne indukują zmiany w języku. To nie są sprawy na głowę żadnego ministra. Gdyby tylko dało się trzymac ministrów i ministerstwa z dala od takich zamachów! -- (wlod [zdr] Ty) rozm.

Zobacz też

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=J%C4%99zyk"

Ostatnio zmieniane o 17:06, 16 listopada 2013


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne