Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Fundamentalizm liryczny

Postawa popularna wśród autorów i czytelników wierszy. Cechuje się mocnym przekonaniem o poetyckości pewnych elementów i braku poetyckości innych elementów tekstu. Fundamentaliści mierzą zawartość poezji w tekście, podobnie do cukrownika mierzącego zawartość cukru w cukrze. Tekst nie spełniający norm, traktują jako obrazę uczuć lirycznych i impuls do wszczęcia batalii.

Jednym z podstawowych kryteriów dla pomiaru cukru w cukrze, czyli wagi wiersza, jest kryterium wagi tematu. Nadto waga tematu równoważy według fundamentalistów lirycznych jakiekolwiek inne braki, co prowadzi do tego, że im większa waga tematu, tym braków tych może być więcej.

Kolejnym ważnym kryterium, jest zgodność wiersza z klasycznymi normami i tak na przykład, gdy w wierszu występuje rym, który nie jest dokładny (ale na przykład konsonansowy) albo nierówna średniówka (bo na przykład zmieniła się osoba wypowiadająca kwestie), to niezależnie od tego, czy zabieg autora jest uzasadniony treścią, czy nie, uznają utwór za sztandarowy przykład grafomaństwa. Szczególnym przypadkiem zastosowania tego kryterium jest zakwalifikowanie rymów jako rymów częstochowskich (lub też gramatycznych).

Hm, a ja myślałem o tym, że ten tekst jest o takich na odwrót - co to jak rym nie jest dokładny (ale na przykład konsonansowy), albo średniówka nierówna (niezależnie od tego, czy to jest uzasadnione treścią, czy nie), to od razu uznają, że to grafomaństwo i wiersz nie jest wierszem. alx d
Pojęcie fundamentalisty lirycznego jest uwarunkowane historycznie. Być może sto lat temu powszechny był typ fundamentalizmu, o jakim mówisz. Obecnie nie sądzę. Wydaje mi się że fundamentaliści są ludźmi oblatanymi (a jeśli nie to należałoby może tą własność włączyć do definiensu).--Dominik
Słuszna uwaga. Powyższa moja wypowiedź wynikała ze wspomnienia pewnej dyskusji, jaką prowadziłem ładnych kilka lat temu z dosyć oblataną w tych kwestiach osobą, więc jako zjawisko współczesne należy dodać sprawę do defincji, co niniejszym robię. alx d

Nie należy też zapominać o kryterium opartym na słownictwie. Pewne słowa są bardziej liryczne niż inne. Na przykład "obłok" jest bardziej liryczny niż "koparka". Ale uwaga. Fundamentaliści liryczni zdają sobie sprawę, że niektóre słowa liryczne są zanadto. Głusi na ironię, która jest wrogiem liryzmu, "zachodów słońca" nie tolerują z równą bezwzględnością co "koparek"

Internet pamięta m.in. takie słowa skrzydlate nt. tego, co pisałem: [...] kufli za dużo, to wyraz mało używany w poezji (tak mi się wydaje) więc powtarzając go, bardzo rzuca się w oczy., albo: nowoczesny Jozue? nie, nie, nowoczesny to zmodernizowany. można by dostawić współczesnego, ale i tak zostanie Ci ego ego, albo (moje ulubione): Etiudka epicka bez cech poezji. Wersyfikacja zdecydowanie szkodzi temu tekstowi tym bardziej, że jest stosowana bez wyczucia i doprowadza do pociesznych nieporozumień. [...] Nie ma tu ani skrótów myślowych, ani metafor, ani koniecznych w wierszu oddechów oddzielających frazy. Wtrącenia mieszają się z głównym nurtem tekstu w jedną papkę. (wygrubasienie moje). Na innym poziomie - przypominam sobie prof. Mariana Stalę (natenczas chyba prostego docenta), jak chodził po mieście i uświadamiał zainteresowanych i niezainteresowanych, że Marcin Świetlicki "szkodzi poezji" poprzez występy z zespołem piosenki młodzieżowej. Ogólnie, postawę fundamentalizmu lirycznego roboczo definiuję sobie jako opór mentalny wobec prostego faktu, że w sprawach poezji spiritus flat ubi vult, a autor jest zobowiązany go słuchać (tego spiritusa). -- Miłosz Biedrzycki
Inne, mniej romantyczne spojrzenie na to jest takie, że analizowanie i przypisywanie wartości poetyckich poszczególnym, wyrwanym z kontekstu elementom wiersza, często prowadzi na manowce, bo tworzenie wiersza to swego rodzaju optymalizacja wielokryterialna, w której polepszenie jednego elementu może powodować, i często powoduje, że utwór jako całość po prostu traci. Dobrą analogią jest porównanie do wędrówki w górach: ktoś może chcieć nas skierować na wschód, bo tam jest ładniejsza panorama, gdy już jesteśmy na szczycie i pójście za jego wskazówką oznaczałoby zejście do doliny, a zatem utratę aktualnego, często całkiem miłego, widoku. alx d
Według mnie nie są to sprzeczne spojrzenia - wyobrażam sobie to tak, że spiritus zazwyczaj nakazuje optymalizację wielokryterialną :) chodzi mi po głowie termin "metoda punktu siodłowego", ale niestety wyrzucili mnie ze studiów (za brak postępów w nauce) zanim zdołałem nauczyć się o tej metodzie i teraz znam tylko nazwę. -- M.
Spotkałem osobiście paru fundamentalistów lirycznych, uważam jednak, że obecnie są w odwrocie, bowiem od dłuższego już czasu zawłaszcza się, powszechnie w zasadzie, cały obszar językowy. Co by jednak powiedzieli na pomysł takiej antologii :-) ? --mat
A kto zawłaszcza? alx d

No poeci. -- mat

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Fundamentalizm_liryczny"

Ostatnio zmieniane o 03:51, 23 lutego 2008


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne