Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Czerwony Pokój/Melodyjność, śpiewność

< Czerwony Pokój

Melodyjność, śpiewność

Poszukuję wierszy lub chociażby samych fraz, które charakteryzują się wyjątkową melodyjnością czy śpiewnością. Gdyby ktoś znał takie przykłady, to byłbym wdzięczny za podrzucenie ich tutaj - może coś ciekawego z tego wyniknie. Nie robi mi różnicy, czy tę melodyjność dosłyszał jakiś krytyk i ujawnił w swojej recenzji czy innej wypowiedzi, czy też po prostu samemu się ją wyczuwa. alx d

Tak naprawdę znajdziesz ją w każdym wierszu rytmicznym. No może nie w każdym, bo np. rytm marszowy może i jest muzyczny, ale nie melodyjny w potocznym tego słowa znaczeniu. Chyba byś powinien jakoś to uściślić.

-- Elka

No właśnie, nie chcę uściślać. Chcę złapać kilka przykładów na intuicję, żeby zobaczyć, jak to wygląda "w przyrodzie". Sam mam kilka kandydatów w kieszeni, ale nie chcę ich z góry pokazywać, żeby nie zubożyć dyskusji (pojawią się w swoim czasie). alx d

Oki doki :-) -- Elka

Szczególną melodyjnością wyróżniają się często wiersze rosyjskie, na przykład Jesienina. Nic dziwnego, że do jego wierszy dorobiono melodie, i czasem stały się błatne (nieoficjalno-ludowe). Odnotował rosyjską melodyjność Czesław Miłosz, ale, jak to Miłosz, z niechęcią zamiast z podziwem. Oczywiście wiele tekstów piosenek cechuje melodyjność, w tym polskich, na przykład Osieckiej. -- wlod

To ciekawa uwaga. Jeśli chodzi o język rosyjski, to tam często melodyjność jest wiązana z ruchomym akcentem, którego istnienie pozwala na większe zróżnicowanie napięcia między rytmem wyrazowym a rytmem akcentowym. Być może zatem melodyjność może wiązać się z pewną nieregularnością faktury rytmicznej. alx d

E.E. Cummings

[gdy kwitnie żonkil (ten, co wie,]
gdy kwitnie żonkil (ten, co wie,
że żyjesz, aby stawać się)
zapomnij lecz, pamiętaj że
gdy kwitną bzy, co głoszą , iż
budzisz się po to, aby śnić,
pamiętaj co (zapomnij nic)
gdy kwitnie róża (rajski ptak
płonący w naszych szarych snach)
zapomnij czy, pamiętaj tak
gdy tak rozkwita każdy cud,
że myśl nie może złapać tchu,
pamiętaj gdzie (zapomnij tu)
i (gdy nam czas objawi, że
od czasu nas uwolnić chce)
zapomnij mnie, pamiętaj mnie
tłum. St. Barańczak (oryginał)


Czy taki monotonnie powtarzający się, równy, rąbany rytm to też melodyjność? (Miałbym ochotę porównać z oryginałem).

W poezji często występuje powtarzająca się melodia bez refrenu. Wyjątkiem są pewne wiersze Leśmiana, który czasem stosował złożone schematy rytmiczne. -- wlod

Powstała w oparciu o ten wiersz piękna piosenka, która uwydatnia ten rytm, wykazując jego melodyjność.

-- Elka
Piosenka powstała mimo nudnego, równo rąbanego rytmu. Ależ to się źle czyta! Pewnemu muzykowi pokazałem wiersz o podobnym rytmie, i on tylko się skrzywił na taką jak tu łup-łup regularność, wolał coś co daje muzyce większe pole do popisu. Utalentowany muzyk może stworzyć piękną piosenkę wokół dowolnego tekstu, więc mowy nie ma o uwydatnianiu rąbanki w sensie pozytywnego usprawiedliwienia prymitywnego rytmu.
(Można w Internecie posłuchać tej piosenki? Mam nadzieję, że jest piękna, tak jak obiecałaś).
W piosenkach na pierwszym miejscu wymienia się autora muzyki, i slusznie, bo na ogół słuchacz przede wszystkim odbiera melodię, a potem dopiero text; słuchacze masowo potrafią nucić piosenki, ale słów na ogół nie znają, poza izolowanymi, a często nawet na słowa nie zwracają uwagi -- wlod
Tu zresztą
budzisz się po to, aby śnić,
rytm się przykro potknął. Powinno być:
się budzisz po to, aby śnić,
przy czym przestawiona kolejność słów, ze względu na i tak dziwny charakter wiersza, wcale by nie raziła. -- wlod

Dzięki Elka za kopię tłumaczenia Barańczaka, i Alxie za link do oryginału Cummingsa. Po przeczytaniu oryginału, od razu tłumaczenie dotarło do mnie i też mi się spodobało. Bardzo to dziwne. Jakoś wszystkie obiekcje do tłumaczenia znikły cudownie. Cummings też ma w środku jednej zwrotki rytmiczne "urozmaicenie", w trzeciej (Baranczak w drugiej--przestało mnie razić). Wszystkie swoje wcześniejsze psioczenia odszczekuję. -- wlod

Bardzo się cieszę, Włodku. Szukałam, ale to nie jest bardzo popularna piosenka Turnaua. Jeszcze poszukam, jak znajdę, wkleję link.

-- Elka

Po głębszym namyśle chyba rzeczywiście uważam tego cummingsa za melodyjnego. Tam nie tylko sam rytm dziesięciozgłoskowca z rymami działa. Z moich poszukiwań mogę tutaj podrzucić te kilka przykładów:

Wszechmocny Panie, wiekuisty Boże,
Kto się Twym sprawom wydziwować może?
Kto rozumowi, którym niezmierzony
        Ten świat stworzony?

Jan Kochanowski, Psalm 8

i jeszcze z Kochanowskiego:

Nie za staraniem ani prze mą sprawę,
Miła, po tobie znam taką postawę;
Szukaj, jako chcesz, nie najdziesz przyczyny,
Chyba żeć milszy podobno kto iny.

Jan Kochanowski, Pieśń 15

To są pojedyncze zwrotki, bo inne nie są aż tak wyraziste. Oczywiście nie stawiam tutaj tezy, że tylko Mistrz z Czarnolasu melodyjkował. Wręcz przeciwnie, powyższe cytaty są raczej wyjątkowe w jego twórczości. I żeby jeszcze dodać lukru do temaciku, przykład bardziej współczesny:

wypada daleko chociaż może w wannie
czy pod natryskiem lecz tylko w hotelu

Andrzej Sosnowski, [wypada daleko chociaż może w wannie],
z tomu Po tęczy

Co Wy na to? alx d


Robert Creeley: Znam faceta

//te

A ciekawe, muszę kilka razy poczytać, żeby złapać. alx d

[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne