Wersja do druku Brak logowania
Zaloguj mnie | Pomoc

Awdl gywydd

Awdl gywydd (wym. [aʊdl-gəuːið], co w pewnym uproszczeniu po polsku brzmi jak audl geu-jd), co w wolnym tłumaczeniu można oddać jako harmonijna oda - forma poezji walijskiej. Szczególnie intensywnie była używana w wierszach sprzed czternastego wieku. Wraz z dojrzewaniem zasad cynghanedd twórcy zaczęli częściej komponować przy pomocy dwuwersów deuair hirion. Poeci niższej rangi jednak używali tej formy dalej, w związku z czym rozpowszechniła się w poezji popularnej i hymnach. W wyniku tego awdl gywydd komponowane po czternastym wieku w zasadzie nie przetrwały do naszych czasów poza ustnymi przekazami określanymi jako hen benillion (stare wiersze) lub penillion telyn[1].

Specyfika tej walijskiej formy wierszowej polega na tym, że pierwszy wers rymuje się z trzecią, czwartą lub piątą sylabą drugiego wersu. Ten sam rodzaj echa łączy trzecią linię i czwartą. Wersy drugi i czwarty zaś łączy rym główny.[2] Zwykle ten układ prowadzi to tworzenia strof czterowersowych o schemacie:

 - -  -   -   -  - b
 - - (b) (b) (b) - a
 - -  -   -   -  - c
 - - (c) (c) (c) - a

Rym schematycznie oznaczony jako a powinien być utrzymywany przez cały wiersz. Oto przykład zaczerpnięty z gramatyki Einiona Offeiriada[3][4]:

O gwrthody, liw ew[yn],
Gwas difel[yn] gudynna(u),
Yn ddiwladaidd, da ei l[ên],
A'i aw[en] yn ei lyfra(u).

Cael it filein aradrg[aeth]
Yn waethw[aeth] i gyneddfe(u)...


Po polsku próbka tej formy mogłaby wyglądać tak:

Czy w woni gnojownicy
cząstek ulicy częściej
rzucanych w pilnych w pędzie
ludków coś będzie lepiej?

Czy w pogardzie rozdzielać
ciosy i bać się ciemnej
zarazy sensów języka
to taktyka krwi każdej?

Słyszeć jak szlam obcych słów
szydzi z sąsiadów dzisiaj,
by jutro fale robić,
gdy przykra śmierć chce pić kraj.


Wydaje się, że trzecia zwrotka

Słyszeć jak szlam obcych słów
szydzi z sąsiadów dzisiaj,
by jutro fale robić,
gdy przykra śmierć chce pić kraj.

jest trochę gorzej zakomponowana. Wrażenie dysonansu wywołuje sytuacja, gdy pierwszy człon pary rymowej (słów) jest akcentowany na ostatniej sylabie, a w drugim członie (sąsiadów) akcentowana jest sylaba przedostatnia. Oczywiście intonacją można te wady zneutralizować, jednak nieprzygotowany czytelnik może być narażony na nieprzyjemne odebranie tego zgrzytu.

Inny rodzaj wątpliwości wiąże się z drugą parą wersów. Tutaj drugi wyraz rymu (pić) pojawia się za daleko w drugim wersie. W zasadzie nie daje to negatywnego wrażenia, a jedynie sprzyja temu, że współbrzmienie nie zostanie wyczute.

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ^ Gwyn Williams, Welsh Poems: Sixth Century to 1600, University of California Press, 1974
  2. ^ Annemarie Ewing Towner, Welsh Bardic Meters and English Poetry , The Massachusetts Review, tom 6, Nr 3 (Wiosna-Lato, 1965), ss. 614-624
  3. ^ Za: John T. Koch, Celtic Culture: A Historical Encyclopedia, Tom 1, s. 542], Wednesday, 15 November 2006.
  4. ^ Za: Ben Dijkhuis, Het bardisch vers, de muziek der taal

Źródło: "http://poewiki.vot.pl/index.php?title=Awdl_gywydd"

Ostatnio zmieniane o 07:37, 21 sierpnia 2017


[PoeWiki]

Edytuj
Historia strony

Ostatnie zmiany
Losuj stronę
Lista uczestników
Co nowego?
Czerwony Pokój
Kategorie stron
Wszystkie strony


Co tu prowadzi?
Zmiany w powiązanych

Strony specjalne